Στο πλαίσιο των δράσεων της Περιβαλλοντικής Ομάδας 2025-26 του Γυμνασίου Άνω Μεράς,
με υπεύθυνο εκπαιδευτικό τον κ. Γεώργιο Ζαφειρόπουλο (Γεωλόγο – Οικονομολόγο),
πραγματοποιήθηκε περιβαλλοντική δράση με θέμα «Περιπατητικός Τουρισμός στη Μύκονο»,
με στόχο την ευαισθητοποίηση των μαθητών γύρω από τη φυσική και πολιτιστική κληρονομιά
του νησιού.
Προσκεκλημένοι ομιλητές της δράσης ήταν η κ. Κατερίνα Ζουγανέλη, Προϊσταμένη του
Τμήματος Πολιτισμού του Δήμου Μυκόνου, και ο κ. Αντώνιος Ρουμελιώτης, μέλος – εθελοντής
του Κέντρου Περίθαλψης Άγριων Ζώων «Αλκυόνη».
Αρχικά, η κ. Κατερίνα Ζουγανέλη αναφέρθηκε στα πεζοπορικά μονοπάτια της Μυκόνου, τα
οποία δίνουν τη δυνατότητα στους επισκέπτες αλλά και στους κατοίκους να γνωρίσουν
μοναδικές τοποθεσίες που αναδεικνύουν το Κυκλαδίτικο τοπίο, μέσα από αυθεντικές φυσικές και πολιτισμικές διαδρομές. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις ξερολιθιές, οι οποίες αποτελούν βασικό στοιχείο της τοπικής αρχιτεκτονικής και αγροκτηνοτροφικής κληρονομιάς.
Τονίστηκε ότι η Τέχνη της Ξερολιθιάς εγγράφηκε το 2015 στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης
Πολιτιστικής Κληρονομιάς και το 2023 στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής
Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας της UNESCO, κατόπιν υποβολής διεθνικού φακέλου το 2018
από οκτώ χώρες: Ελλάδα, Κροατία, Κύπρο, Γαλλία, Ιταλία, Σλοβενία, Ισπανία και Ελβετία.
Η διεθνής αυτή αναγνώριση αναδεικνύει τη σπουδαιότητα της ξερολιθιάς, τόσο ως πολιτιστικό
στοιχείο όσο και ως εργαλείο περιβαλλοντικής προστασίας, αφού συμβάλλει στη
σταθεροποίηση των επικλινών εδαφών και στη μείωση των επιπτώσεων έντονων καιρικών
φαινομένων.
Στη συνέχεια, η κ. Ειρήνη Ζουγανέλη παρουσίασε το πρόγραμμα με τίτλο «Εξ-ιστορώντας και
καταγράφοντας την τέχνη της ξερολιθιάς», το οποίο υλοποιήθηκε με κύριο φορέα την
Κοινωφελή Δημοτική Επιχείρηση Περιβάλλοντος, Παιδείας & Ανάπτυξης Μυκόνου και
συνεργαζόμενο φορέα το Σπουδαστήριο Πολεοδομικών Ερευνών του ΕΜΠ, στο πλαίσιο της
χρηματοδοτούμενης πρωτοβουλίας “Cycladic Identity” του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης. Το
πρόγραμμα στοχεύει στην καταγραφή, ανάδειξη και διατήρηση της ξερολιθικής τέχνης ως
στοιχείο ταυτότητας των Κυκλάδων.
Μετέπειτα, ο κ. Αντώνιος Ρουμελιώτης παρουσίασε τη συμβολή της ξερολιθιάς στην προστασία της βιοποικιλότητας του νησιού, εξηγώντας ότι οι ξερολιθικές κατασκευές προσφέρουν καταφύγιο σε μικρούς ζωικούς οργανισμούς, όπως διάφορα ερπετά και σαύρες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το λεγόμενο «κροκοδειλάκι», ένα μικρό είδος σαύρας που εντοπίζεται συχνά στη Μύκονο.
Η ομιλία ολοκληρώθηκε με την παρουσίαση χάρτη των πεζοπορικών διαδρομών της Μυκόνου, ο οποίος αποτυπώνει τα μονοπάτια που μπορούν να ακολουθήσουν κάτοικοι και επισκέπτες,
συμβάλλοντας έτσι στην προώθηση του ήπιου, βιώσιμου και περιβαλλοντικά υπεύθυνου
τουρισμού.
Τέλος, κρίνεται σκόπιμο να αναφερθεί πως η δράση αποτέλεσε μια εξαιρετική ευκαιρία βιωματικής μάθησης, φέρνοντας τους μαθητές σε επαφή με την πολιτιστική κληρονομιά, το
φυσικό περιβάλλον και τις αρχές της αειφορίας, ενισχύοντας παράλληλα την περιβαλλοντική
τους συνείδηση.
